Maantje verhuist de zee van Sjoerd Kuyper
'Ik vind het geen leuk verhaal, maar de schrijver kan wel heel goed schrijven!'
Mijn recensies zijn meestal niet heel persoonlijk, maar bij dit boek is die ervaring zo sterk dat de insteek van deze recensie dus anders is dan je van mij gewend bent.
Bovenstaande citaat is een uitspraak van mijn zoon van 8, toen wij dit boek samen lazen en vat onze indruk goed samen. Mijn zoon kwam er toch wel achter dat een woord als 'leuk' niet past bij dit boek. Wij trokken de conclusie dat verhalen niet per se 'leuk' hoeven te zijn, maar wel mooi, prachtig of goed kunnen zijn.
Ik kocht het boek de dag voordat bekend werd dat het de Gouden Griffel 2026 won. Ik zag 'Maantje verhuist de zee' in de winkel liggen en vond dat ik het boek mee moest nemen om de net overleden schrijver, Sjoerd Kuyper, een soort van te eren. Het lag midden op onze tafel toen bleek dat het boek de Gouden Griffel won. De kinderen herkenden daardoor direct het boek. Nadat we eerst een ander boek samen uitlazen, begon ik, mede op zijn verzoek, met hem aan Maantje. Nagenoeg elke avond lazen we een stuk, om en om. We raakten bijna elke keer aan de praat over wat we hadden gelezen. Het ging over doodgaan, over oma's en over de prachtige illustraties van Sanne te Loo. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit eerder zulke gesprekken over doodgaan en verdriet heb gevoerd met hem. Het werd mij mede hierdoor snel duidelijk waarom dit een goed boek was. Het bevat niet alleen een ontzettend sterk opgebouwd en aangrijpend verhaal, het raakt vooral en maakt een moeilijk onderwerp op een toegankelijke en liefdevolle manier heel goed bespreekbaar. Maantjes oma is namelijk ziek en wordt niet meer beter. Maantje krijgt gelukkig nog de kans afscheid te nemen en dat afscheid is hartverwarmend. Als oma dan best vlot overlijdt, maken de fantasie van Maantje, de herinneringen en de verhalen het verlies allemaal wat dragelijker. Mooi hoe dit verhaal kinderen laat zien hoe iemand die overleden is toch een plek in je leven kan houden. Dat doet Sjoerd Kuyper heel vindingrijk en natuurlijk door fantasie als middel in te zetten om verdriet te verwerken; prachtig.
Het boek bevat korte, afzonderlijke hoofdstukken die qua lengte precies goed zijn om steeds apart voor te lezen. Meestal wilden wij eigenlijk verder lezen, want je voelt dat alles onderdeel is van een groot bijzonder verhaal. Maar toch lazen wij elk hoofdstuk apart en konden we op die manier eigenlijk langer in de wereld van Maantje verblijven. Bij elk hoofdstuk keken we onze ogen uit: de illustraties van Sanne te Loo maakten indruk en lieten ons even stilstaan bij wat we lazen. We kregen op die manier een beter beeld van de fantasiewereld van Maantje, want die wereld zagen wij in de warme illustraties goed terug.
Aangezien het onderwerp, verlies en rouw, best pittig is, is dit boek niet voor elk kind even geschikt. Soms vroeg ik me af of die achtjarige van mij het wel aankon, want over de dood lezen en praten is niet iets wat je dagelijks doet. Maar al snel bleek door de manier waarop Sjoerd Kuyper speelt met woorden dat het passend is bij kinderen vanaf een jaar of 8. Het verhaal past ook bij jongere kinderen, maar dan is voorkennis over dit onderwerp van belang of ervaring, want er zullen ook kinderen zijn die deze situatie of een vergelijkbare situatie, herkennen uit hun eigen leven.
Persoonlijk vind ik de taal echt een van de sterkste kanten van dit boek, maar misschien komt dat wel omdat ik een echt taalmens ben. Het boek barst van de creatieve taal. De humor en het verdriet weet Sjoerd Kuyper zo sterk met elkaar te verbinden dat het me niet verbaast dat dit boek een Gouden Griffel heeft gewonnen.
Wij raden dit boek iedereen om te lezen, maar lees het dan vooral samen of lees het voor. De gesprekken die dan ontstaan tijdens of na het lezen, verdient dit bijzondere boek...
Schrijver: Sjoerd Kuyper
Illustrator: Sanne te Loo
Jaar: 2025
Genre: voorleesverhaal/ fictie
Leeftijd: 6+/ 8+
Uitgeverij: Van Hoogland & Klaveren
