ABC van de middeleeuwen van Marc ter Horst & Tjarko van der Pol

'ABC van de middeleeuwen' is een verrassend deel in de nieuwe ABC-serie van Ter Horst en Van der Pol dat direct opvalt door zijn ambitie. Deze serie wil namelijk een toegankelijk, speels én inhoudelijk rijk venster op een specifiek onderwerp bieden op een creatieve wijze. Aan de hand van het alfabet word je meegenomen een specifiek onderwerp in; elke letter komt voorbij, waarbij de keuze voor de woorden bij een letter niet steeds voor de hand ligt en juist dat maakt dat je dit boek wilt lezen. Als je gaat lezen, weet je dat je een schat in handen hebt; een schat aan verhalen en beelden die elkaar versterken. De serie bevat veel rijke tekst en de beelden verrijken het boek op een sterke manier. Vooral de manier waarop Van der Pol alle letters steeds terug laat komen, is aantrekkelijk. Fijn speels, grappig, maar ook heel creatief.

Ter Horst laat met 'ABC van de middeleeuwen' zien dat hij wat ingewikkelde materie over de middeleeuwen toegankelijk kan maken voor jongere lezers. Het geheel hangt samen, alle informatie past bij elkaar, waardoor het niet aanvoelt alsof je losse blokjes informatie leest dat bij één letter past. Zo lees je bij de A informatie over de adel die later regelmatig terugkomt in het boek bij andere letters, zoals de K en R. Ter Horst verwijst een enkele keer naar een ander letter, waardoor het boek als nog meer als één geheel voelt. Daarnaast maakt Ter Horst af en toe de vergelijking met de huidige tijd, waardoor kinderen zelf verbanden of verschillen kunnen zien. En tot slot moet gezegd worden dat de uitwerking van de letter Q na de eerste keer lezen even vraagtekens oproept, maar als je dan eenmaal door hebt hoe het zit, zou je willen dat er meer aan bod zou komen.

De vindingrijkheid zit echter niet alleen in de thematische keuzes, maar misschien nog wel meer in de manier waarop beeld en woord elkaar versterken. Van der Pol laat met zijn krachtige, dynamische gedetailleerde illustraties zien dat er in zijn beelden regelmatig ook allerlei extra kleine verhalen verborgen zitten dat in dit deel van de serie sterk uitgewerkt is. Bijvoorbeeld bij de letters H, K en de Z kom je ogen tekort. De miniatuurachtige beelden zitten vol expressie waarbij de opvallende zwarte letter waar de bladzijde over gaat, een grote rol speelt; heel origineel.

De tekst op de bladzijden bestaat over het algemeen uit relatief korte zinnen. Deze zinnen bevatten echter wel veel begrippen die voor jonge lezers nog lastig kunnen zijn zonder begeleiding. Ook is niet bij elke letter evenveel samenhang aanwezig tussen zinnen (bijvoorbeeld bij de F), waardoor het soms wat staccato aanvoelt. Wat betreft de schrijfwijze past het boek goed bij kinderen in groep 4, wat onder andere aan de zinsbouw goed te zien is, maar qua taal en inhoud past het beter bij wat hogere groepen (vanaf 9 jaar). Niet elke bladzijde zal namelijk voor elk kind even goed te begrijpen zijn in groep 4, maar voor de gemiddelde kinderen in groep 5 is dit kind een geniale vondst. Vooral een boek voor de wat sterkere (begrijpende!) lezers of voor oudere kinderen die meer willen weten over de middeleeuwen en dat op een ietwat makkelijke manier willen lezen. Maar een boek als dit lijkt misschien nog wel geschikter om samen met een volwassene te ontdekken; iemand die informatie kan uitleggen of context kan bieden. Voor zelfstandige jonge lezers is het boek net iets te gelaagd, maar voor nieuwsgierige lezers is dit boek een feestje.

Bestel het boek hier

Schrijver: Marc ter Horst

Illustrator: Tjarko van der Pol

Jaar: 2026

Genre: non-fictie

Leeftijd: 8+

Uitgeverij: Gottmer