Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken van Ted van Lieshout

In 'Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken?' ontvouwt zich een bijzonder kunstwerk dat in alles rijk is: rijk aan verhalen, rijk aan beelden en rijk aan inzichten. Het boek voelt als een intieme ontmoeting met een bijzonder getalenteerde auteur. Van Lieshout laat je beelden zien (in woord in beeld) uit zijn leven. Niet zo maar beelden; een enorme variëteit. In hoofdlijnen schrijft hij over zijn jeugd en opvoeding, het onderwijs dat hij heeft genoten (met name de kunstacademie), de fase van startende illustrator en al zijn werk. Maar bovenal krijg je een behoorlijk goed inkijkje in zijn manier van denken en werken. Al deze beelden helpen de lezer inzien dat de gebeurtenissen die hij meegemaakt heeft in zijn hele leven, in meer of mindere mate invloed hebben gehad op zijn werk.

Het boek is opgebouwd vanuit een gesprek dat de oudere Ted voert met de zeventienjarige Ted. Het voelt alsof je aan de keukentafel bij Ted van Lieshout zit; alsof de jonge Ted en oudere Ted in dialoog zijn verhaal aan jou vertellen. Vooral de oudere Ted leest de ander de les en leert de jongere Ted belangrijke lessen van het leven en lessen over kunst. Maar óók de jongere Ted geeft de zeventigjarige Ted ook wijs advies. Het gesprek heeft twee kanten. Vaak is positief, geestig, troostend of liefdevol; het helpt de lezer om een nog beter beeld te krijgen van het leven van Van Lieshout. Soms is het gesprek juist zeer kritisch en scherp. Daarmee laat Van Lieshout de worsteling in zijn leven op een manier zien die lezers zullen begrijpen én gaan waarderen. De gesprekken laten zien hoe Van Lieshouts stijl veranderde, waarom hij specifieke keuzes moest maken en hoe hij zichzelf steeds opnieuw moest uitvinden. Daar waar de jongere Ted het werk van de oudere Ted veelal bewondert, is de oudere Ted kritisch. Doordat het soms ook andersom werkt, blijf je tijdens het lezen continu geboeid.

De opzet van het boek is meer dan origineel. Van Lieshout onderzoekt in dit boek samen met zijn jongere ik welke twintig werken hij in een overzichtstentoonstelling van het Illustratiehuis wil laten zien. Dat dat vreselijk moeilijk is, wordt al snel duidelijk. Hij timmert al zo lang aan de weg, dat hij om komt in de boeken, foto's, tekeningen en ander illustratiewerk. De worsteling die Van Lieshout doormaakt in zijn gesprekken en argumentaties, laat zien hoe hij gegroeid is in zijn werk. Want duidelijk mag zijn dat zijn manier van illustreren en schrijven zeker aan verandering onderhevig is geweest. Zo laat hij bijvoorbeeld zien hoe zijn tekeningen van fijn naar grover werk zijn veranderd en dat keuzes met betrekking tot digitale middelen zoals Ai een plek krijgen in zijn werk. Maar er komt meer voorbij. Van Lieshout gaat ook in op wat voor een invloed het overlijden van zijn vader en broer hebben gehad, wat het seksueel misbruik dat hij als kind meemaakte met hem heeft gedaan, hoe zijn werk wordt ontvangen en wat hij vindt van recensies over zijn werk. Ook schrijft hij over contacten met andere schrijvers en illustrators, met uitgevers, over het opzetten van de Middag van het Kinderboek, het jurywerk dat hij heeft gedaan en tot slot, niet onbelangrijk apart te benoemen: hij wijdt vele pagina's aan het nader toelichten van vele boeken. Wanneer je het boek bijna uit hebt, kun je eigenlijk niet anders dan gniffelen om de wending die hij aan het einde geeft.

Het boek helpt de lezer bovendien om nog meer waardering te krijgen voor het samenspel tussen tekst en beeld, dat zelden over één nacht ijs gaat. De manier waarop Van Lieshout zijn eigen werk onderzoekt, relativeert en opnieuw kadert, maakt dat je als lezer als het ware meebeweegt in zijn denken en keuzes.

Een boek dat uitnodigt om te kijken, te luisteren, te leren en kunst te waarderen. Rijk in alle opzichten.

Bestel het boek hier

Auteur: Ted van Lieshout

Jaar: 2026

Genre: non-fictie

Leeftijd: volwassenen

Uitgeverij: Leopold